Muzikale voetsporen in Maastricht

Het Nederlands-Limburgs festival Vocallis ging vorig weekend van start. Gisteren hoorde ik er het concert "Muzikale voetsporen in de stad" met onder andere sopraan Lenneke Ruiten, bariton Raoul Steffani en pianist Roger Braun.

(foto © Kartal Karagedik)

Het Festival Vocallis werd in 2012 opgericht door Roger Braun. Het festival organiseert concerten en recitals in Maastricht en omstreken, dit jaar bijvoorbeeld ook in Vaals, Eijsden en zelfs Aken. Maar sinds dit jaar zijn er een paar belangrijke wijzigingen. Enerzijds werd Raoul Steffani tot de nieuwe artistieke leider benoemd. En anderzijds vindt het festival nu in het voorjaar plaats, voorheen was dat in het najaar. Voor liedfreaks zoals ik, verhoogt dat de keuzestress. Met het "Spring Festival" in Oxford, het "Leeds Song Festival" (wat nog altijd op mijn verlanglijstje staat), het "Liedfestival Zeist", de "Heidelberger Frühling", het "Hirschberger Liedfest" (ook nog af te vinken), en uiteraard de Schubertiades in Hohenems en Schwarzenberg, kan de lente een goed gevuld liedseizoen worden.

In het concert gisteren stonden Maastrichtse componisten centraal, componisten die hier geboren en/of overleden zijn, of op een andere manier met Maastricht verbonden zijn. Het was een gevarieerd programma waar, naast verschillende liederen, ook andere kamermuziek weerklonk. Het hoeft niet te verbazen dat er veel onbekend werk te horen was in "Opus 9", oftewel de Sint Theresiakerk die vooral dienst doet als repetitie- en kantoorruimte van Philzuid. Met akoestische panelen aan het plafond en de zijwanden is de akoestiek wel aangepast, maar is toch niet optimaal voor kamermuziek... De piano klinkt als op een opname van een 78 toerenplaat, de cello klinkt schraal, stemmen projecteren moeilijk.

Andrée Bonhomme was de enige Maastrichtse componiste waar ik al van gehoord had, en een groot deel van het programma was dan ook aan haar gewijd. Te oordelen naar de liederen die uitgevoerd werden, lijkt ze een voorliefde voor oriëntalistiek gehad te hebben. Het recital begon met Schéhérazade, vier liederen op teksten van Tristan Klingsor. Het is een interessant werk dat best wel een plaats in het oeuvre verdient naast het gelijknamig werk van Ravel. We horen meteen oosterse klanken in de piano van het eerste lied Chanson de flûte. Lenneke Ruiten zingt prachtig, met heel mooi en verfijnd Frans, ook perfect verstaanbaar. Demande eindigt ze met een schrijnende "Je ne demande qu'un peu de douceur et de mensonge" om L'ibis mort met een hoge ragfijne noot af te ronden. Bonhommes Trois chansons arabes (gezongen door Raoul Steffani) hebben daarentegen minder karakter. Voor Le tsigane dans la lune kregen Braun en Ruiten het gezelschap van Adelina Hasani, tevens concertmeester van Philzuid.

Het valt trouwens op dat de Maastrichtse componisten vaak Franse gedichten op muziek gezet hebben, ook bijvoorbeeld Carl Smulders met Ceux qui pieusement sont morts pour la Patrie van Victor Hugo. Een van de uitzonderingen was Hans Leenders, de stadscomponist van Maastricht, die Im Grenzland van Wiel Kusters gecomponeerd heeft... een hedendaags maar toegankelijk lied, mooi gezongen door Ruiten. Met De vluchtelingen van Gustaaf de Pauw brachten ze toch één Nederlandstalig werk. Het is een aangrijpend lied over Belgen die tijdens de Grote Oorlog naar Nederland vluchtten. Tussen de strofen door horen we flarden van de Brabançonne in de piano. En als de "arme stumpers" Nederland bereiken, horen we een paar noten van het Wilhelmus als ze opgevangen worden door de "edele Hollandsche Maagd". Steffani zingt goed verstaanbaar Nederlands... hiervan had ik wel iets meer willen horen.

De vijfde artiest op het podium was Paul Uyterlinde, die cello speelt bij Philzuid. We horen hem onder andere in Il Trovatore, een Fantasie voor cello en piano van Alexander Batta, waarin alle hits van Verdi's opera passeren van "Tacea la notte" over "Stride la vampa" en "Il balen" tot "Di quella pira". De beroemdste Maastrichtse cellist was mogelijk Joseph Hollman die heel de wereld afreisde van Frankrijk tot Scandinavië, en zelfs Rusland en Japan. We hoorden twee werken van hem, waarin zijn eigen instrument ook een rol krijgt. Na een Berceuse voor cello en piano, zong Lenneke Ruiten Quand vous me montrez une rose, wat ik een van de mooiste liederen van de avond vond. Camille Saint-Saëns kan bezwaarlijk een Maastrichtse componist genoemd worden, maar hij was wel bevriend met Hollman en ze traden zelfs een tijdje als piano-cello-duo op. Geen cello in Violons dans le soir maar wel terug de viool van Hasani, Steffani gaf een mooie en expressieve vertolking... een van de hoogtepunten van de avond.

Publicatie: zaterdag 6 juni 2026 om 10:56
Rubriek: Liedrecital